Lato miłości - Helen Cross

W przypadku bohaterek "Lata miłości" owo piętno jest szczególnie głębokie, choć perspektywa ich dalszych losów została zaledwie zasygnalizowana. Narratorka, Mona, wspomina obfitujące w wydarzenia wakacje. Perspektywa lesbijska wydaje się etykietą nieco na wyrost: owszem, nastolatki, koślawiąc znane z mediów wzorce, nawiązują coś w rodzaju romansu, ale nie są "nimi dwoma z ich malutkiej wysepki".

Szczególnie bogato odmalowane jest tło społeczne (rozmiar i konsekwencje podziałów klasowych w Wielkiej Brytanii nie przestają mnie zadziwiać!). Dziewczęta angażują się w życie swego miasteczka, fascynują się rzeczywistymi i domniemanymi skandalami (zabójstwo, pedofilia). Ich związek za główny cel ma wywoływanie szoku, jest ciągłą licytacją radykalizmu, do jakiego zdolne są tylko nastolatki. Kompozycyjnie, powieść koncentruje się na anoreksji. Tytuły rozdziałów to nazwy potraw oraz alkoholi. Po drugie, Tamsin, przyjaciółka Mony, chcąc uczynić siebie bardziej atrakcyjną, roztacza przed Moną legendę i kult swej rzekomo zmarłej z głodu siostry. Gdy iluzja się rozwiewa, a presja utrzymania wzajemnego zainteresowania rośnie, dziewczęta mordują otyłego przyrodniego brata Mony. Czy to ujawnienie ważnego zwrotu w fabule? Nie sądzę. Mona, postać ogniskująca, wspomina lato 1984 roku jako czas, po którym miała do czynienia z psychiatrami, być może została zamknięta w angielskim odpowiedniku poprawczaka. Inaczej, aniżeli bohaterka "Podtrzymywania światła" Jeanette Winterson, nie ma rozstrzygnięcia po latach, nie dowiadujemy się, że dziewczęta dorosły, i odnalazły szczęście w życiu zgodnie z wybranym modelem. "Lato miłości" zogniskowane jest na swoim hic et nunc. Powieść obfituje w momenty niesmaczne, odrzucające. Zaryzykuję stwierdzenie, że każdy odbiorca może tam wskazać na fragmenty dla niego kontrowersyjne: nieortodoksja związku lesbijskiego, niejednoznaczność postaci pedofila, niepedagogiczne zachowanie opiekunów Mony i Tamsin, etc. Lecz skąd tytułowe "(moje) lato miłości"? Dziewczęta wyznają sobie miłość, lecz dla dorosłego czytelnika (czy dorosłej czytelniczki) oczywiste jest, iż one się nie kochają. Powtarzają schematy filmowe i książkowe, ćwiczą zachowania, które chcą wypróbować wobec mężczyzn, najchętniej starszych i obdarzonych władzą. Chęć, by ich z niej odrzeć, jest być może najbardziej emancypacyjnym motywem powieści Cross. Poza nim, autorka wychodzi na przeciw heteroseksualnym fantazjom o nimfetkach.