KOBIETY KOBIETOM   : LITERATURA

Tove Jansson. Mama Muminków Boel Westin

Tove Jansson. Mama Muminków Boel Westin
Całe szczęście, że „Mama Muminków” wyszła w Polsce teraz, a nie za czasów, kiedy Ewa Sowińska z LPR-u była rzeczniczką praw dziecka. O ile bowiem jedynie rozważała ona usunięcie z polskiej telewizji „Teletubisi” ze względu na domniemany homoseksualizm jednego z bohaterów, o tyle po przeczytaniu biografii Tove Jansson, na pewno zajęłaby się kwestią Muminków i to na o wiele poważniej. Dowiedziałaby się, że w tych wspaniałych bajkach dla dzieci i dorosłych kilka z postaci to lesbijki (choć czasem płci męskiej!) i, w przeciwieństwie do dyskusyjnej orientacji seksualnej Tinky Winky’ego, nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Pierwowzorami niektórych z nich były bowiem dwie partnerki Tove Jansson oraz sama autorka, a jeden z wątków w „Dolinie Muminków” to zakamuflowana historia miłosna dwóch kobiet.
Tove Jansson była jednak nie tylko autorką sagi o Muminkach i nie tylko autorką książek dla dzieci. Była niezwykle wszechstronną artystką - malarką, pisarką, ilustratorką, rzeźbiarką, scenarzystką, dramatopisarką i scenografką. Malowała freski, rysowała komiksy, zajmowała się rysunkiem satyrycznym i politycznym, kręciła filmy. Poza tym uwielbiała budować. Zbudowała dwa domy na bezludnych wyspach, pierwszy z nich - bez niczyjej pomocy. Mieszkała na dzikim, samotnym szkierze. Poza tym miała atelier w Helsinkach, w wieży, która stała się pierwowzorem domu Muminków. Dużo podróżowała. Pomieszkiwała w Paryżu i Sztokholmie. Ze swoją partnerką Tuulikki Pietilą zwiedzała miasta Europy, Japonię i Wyspy Owcze, odbyła też długą podróż dookoła świata. Przez całe życie pisała. Oprócz książek – pamiętniki, notatki i masę listów. Wszystko dokumentowała.

Autorka „Mamy Muminków”, Boel Westin, otrzymała pozwolenie na skorzystanie z jej przepaścistego archiwum. Dostała dostęp do przebogatego źródła informacji „z pierwszej ręki”, co stało się zarówno błogosławieństwem, jak i przekleństwem tej biografii. Odnoszę wrażenie, że autorka nie poradziła sobie z ograniczeniem w postaci limitu stron w książce. O ile na początku życie, praca i relacje Tove opisane są ciekawie, dokładnie i głęboko - autorka cytuje listy, fragmenty zapisków, załącza nawet reprodukcje mapek z pierwszej podróży do Paryża – o tyle im dalej, tym „akcja” wyraźnie przyśpiesza, nagromadzenie faktów związanych z pracą Tove staje się coraz bardziej gęste, za to kwestia relacji schodzi na dalszy plan, a portret psychologiczny staje się coraz bardziej płytki. Tuulikki Pietilä, kobieta, z którą Tove przeżyła 40 lat, wchodzi na scenę dopiero pod koniec książki, a na temat ich relacji dowiemy się niewiele. Szkoda, bo miłość była dla Tove równie ważna, jak praca. Jej partnerka także była artystką, zakładam więc, że miała bardzo duży wpływ na jej twórczość.

„Praca i Miłość” – takie właśnie motto znalazło się na pierwszym ekslibrysie artystki i towarzyszyło jej do końca życia. Kiedy w 1947 r. pisała „Dolinę Muminków”, przeżywała swą pierwszą, namiętną miłość do kobiety, reżyserki teatralnej Viviki Bandler. W tym czasie homoseksualizm w Finlandii był karany (prawo to zostało zmienione dopiero w latach 70-tych). Tove przemieniła więc historię swoją i Viviki w Królewski Rubin i schowała go w neseserze ukrytym w Dolinie Muminków. Ponad 40 lat później, w 1989 r., otworzyła neseser i pokazała światu „Zawartość”. W powieści „Rent spel” (Czysta gra), opisała swój związek z Tuulikki zmieniając jedynie imiona bohaterek. Wątki homoseksualne wpisane są w wiele utworów literackich Tove, a nawet w obrazy i freski jej autorstwa, co pokazuje, jak ważny był dla niej ten temat.

Mimo niedomagań, „Mama Muminków” to jedna z najlepszych biografii, jakie kiedykolwiek czytałam. Momentami nie mogłam się od niej oderwać, wciągała jak kryminał. Nie tylko bogactwo materiałów źródłowych, niezliczona ilość zdjęć i reprodukcji, ale i doskonałe pióro Boel Westin tworzą tę wspaniałą książkę.
Agnieszka Kraska
Data publikacji w portalu: 2013-01-30
„Tove Jansson. Mama Muminków”, Boel Westin, tłum. B. Ratajczak, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2012
OPINIE I KOMENTARZE+ dodaj opinię  

  KUPUJ TANIO  

Nie prowadzimy księgarni, ale podpowiadamy gdzie kupić najtaniej:

  WYSZUKIWARKA  





  KSIĘGARNIA DLA LESBIJEK  

Dzięki współpracy z kilkoma księgarniami oraz porównywarką cen Nokaut.pl mamy katalog kilkudziesięciu tysięcy książek i możemy pokazać ceny i miejsca gdzie możesz kupić książki najtaniej.

Nasza specjalność to oczywiście wybór literatury o tematyce LGBTQ i feminizmu.

Korzystaj, oceniaj, zaznaczaj książki, które chcesz przeczytać, komentuj. A już wkrótce zobaczysz zestawienia i porównania jakich nigdzie indziej nie znajdziesz.


  NAPISZ DO NAS  

Jeśli przeczytałaś książkę, która Cię poruszyła, podziel się wrażeniami. To nie musi byc profesjonalna recenzja. Takie możemy przeczytać w gazetach i na innych portalach. Może być nawet parę zdań, byle subiektywnie.

Zaprzaszam też do przesyłania wszelkich uwag, pomysłów, sugestii. Ty też możesz współtworzyć ten dział:)

Napisz do nas: info@kobiety-kobietom.com


NEWSLETTER I SPOŁECZNOŚCI

Chcesz być powiadamiana o nowościach w portalu? Zarejestruj się i zaprenumeruj nasz newsletter lub kanał Nowości RSS!
Możesz też dołączyć do naszej strony na Facebook lub Twitter. Zapraszamy!


Ostatnio komentowane:

news Donald Trump nie chce finansowania organizacji promujących aborcję za granicą
justsomebody10 Posługiwanie się przykładem N. Vujicica nie ma, moim zdaniem, większego sensu, bo to jest wyjątek na tle setek tysięcy niepełnosprawnych. Od dzieciństwa był otoczony opieką, wsparciem,... opinia dodana 2017-02-11 13:52:24
muzyka Zawsze mocno żyłam i teraz mam co wspominać
Hitoshi W piątek byłam na koncercie Closterkeller. Anja jest niesamowitą kobietą, jest charyzmatyczna, silna i pewna siebie, dała przepiękny występ. Uwielbiam ją.... opinia dodana 2012-11-05 20:27:47
literatura Na jej rozkazy - CHAUDIÈRE A.D. i CALIGO A.
Słabo. Dobrnęłam do 20 strony mało się przy tym nie topiąc w nadmiarze nic nie wnoszących słów. Żałuję,...
© KOBIETY KOBIETOM 2001-2017