Pokochałaś kobietę (3)

Charakterystyka kulturowa. Homoseksualizm kobiet nie jest wytworem kulturowym współczesnej cywilizacji. Powszechnie podawanym przykładem jest postać greckiej poetki Safony, w której wierszach znajdują się fragmenty dotyczące jej intymnych relacji z innymi kobietami.
W czasach talmudycznych rabini rozważali kontakty seksualne pomiędzy kobietami skupiając się na aspekcie utraty dziewictwa, chociaż nie traktowali tego zjawiska poważnie.
Badacze sugerują, że kobiecy homoseksualizm jest mniej zinstytucjonalizowany i mniej widoczny niż męski. W wielu kulturach lesbijskie relacje nie są uważane za dewiację i nie naruszają tabu, związki kobiet są zinstytucjonalizowane i zintegrowane z rodem lub inną strukturą społeczną. W kilku kulturach, w których kobiety miały drastycznie ograniczoną niezależność, homoseksualizm występował bardzo często. Prawdopodobnie odizolowanie kobiet od mężczyzn w haremach sprzyjało tym kontaktom. W kilku kulturach homoseksualizm kobiet traktowano jako zagrożenie męskiej dominacji i traktowano go niechętnie. W społeczeństwach, gdzie kobiety miały głos publiczny i autonomię lesbijskie relacje były tolerowane.

Nawiązując do podziału Greenberga można podać następujące przykłady homoseksualizmu kobiecego spotykanego w innych kulturach:

* homoseksualizm transgeneracyjny

  • we wczesnym okresie greckiej cywilizacji prawdopodobnie występowała zrytualizowana inicjacja seksualna młodych kobiet;
  • kobiety w średnim wieku na terenie wschodniej Islandii uwodziły młode kobiety, ale ich relacje nie są opisane jako zinstytucjonalizowane.
  • szesnastowieczny badacz Leo Afrikanus był zaszokowany informacją, że kobiety- kapłanki z Maroka czasami uwodziły młode kobiety. Kontakty te przeradzały się niejednokrotnie w obustronną "nieprawą miłość". Jednak różnica wieku nie musiała być cechą charakterystyczną tych relacji.
  • kobiety Mombasa (kultura arabsko-afrykańska) mogły przyjmować otwarty społecznie model opiekun-podwładny zaczerpnięty z modelu męskiego homoseksualizmu. W te relacje wchodziły starsze, bogate kobiety (rozwiedzione lub owdowiałe) i ich młodsze, biedniejsze kochanki. System ten pozwalał kobietom na niezależność materialną i osobistą od mężczyzn. Żaden rodzaj oceny nie dotyczył tych kontaktów. Starsze kobiety mogły dominować nad młodszymi, ale nie musiały brać pod uwagę maskulinizacji (Abbot, 1946; Bullough, 1976; Walther, 1981; w: Blackwood, 1994).
  • w melanezyjskich kulturach (wyspy na Oceanie Spokojnym) występował niezwykły obyczaj u ludu Baruya. Tak jak starsi mężczyźni z Baruya dokarmiali chłopców własnym nasieniem, tak karmiące piersią matki oferowały swoje mleko dojrzewającym dziewczynkom. Baruya sądzili, że mleko matki powstaje z nasienia jej męża karmiącego ją podczas kontaktów oralnych w celu wzmocnienia. Ona z kolei energię przekazywała swojej dorastającej córce. Te interakcje nie pociągały za sobą genitalnej stymulacji, ponieważ nie przekazywała życiowej siły.
  • na Karaibach na Carriacou mężowie są odseparowni od żon ponad rok. Starsze mężatki wspierają ekonomicznie, emocjonalnie i seksualnie kobiety, które pozostały bez mężów (Smith, 1962; w: Blackwood, 1994)
  • Podobny wzór funkcjonuje w Południowej Afryce, w relacji "mummy- baby", ale różnica wieku pomiędzy kobietami jest mniejsza. Są to relacje bardzo osobiste i silne (Blacking, 1978; Gay, 1985; Mueller, 1977; w: Blackwood, 1994).
* homoseksualizm wiążący się z identyfikacją płciową

Wśród Indian Ameryki Północnej istnieje odwrócona rola społeczna dotycząca zarówno kobiet, jak i mężczyzn określana terminem "berdache" (Williams, 1995). Zgodnie ze zwyczajem żeńskie "berdaches" adoptują męskie role społeczne. Kobiety tego typu identyfikują się z męską płcią w trybie życia, ubiorze, tańcu, obowiązują ich męskie tabu, podejmują działalność publiczną, polityczną, decydują o wojnie i pokoju z innymi plemionami, mogą zawierać małżeństwa i pełnić role kapłanów.
  • na początku XIX wieku kobiety Kutenai oddzielone od kupców kanadyjskich zostawały berdache- nosiły męską odzież, pistolety, łuki, strzały, dołączały do mężczyzn podczas polowań, uczestniczyły w wyprawach wojennych i żyły z żonami.
  • jako dziewczęta berdaches z plemienia Cocopa bawiły się z chłopcami, robiły łuki i strzały oraz polowały na ptaki i króliki. One także adoptowały męski sposób uczesania, chodziły na wojnę i walczyły jak mężczyźni. Miały również kontakty seksualne z innymi kobietami i żeniły się z nimi.
  • status berdache nie był niezmienny. Pieśni indiańskie mówią o dziewczętach Klamath, które nosiły kobiecy ubiór i wykonywały kobiece zadania, ale po pewnym czasie rezygnowały z kobiecej roli, zostawały wodzami i miały nawet siedem żon. Kontynuowały jednak noszenie kobiecego ubrania. Po śmierci małżonki kobieta- berdache przedstawiała się i rozmawiała jako mężczyzna.
  • kobiety berdaches z plemienia Mohave stawały się heteroseksualne po małżeństwie z kolejnymi, kilkoma kobietami.

Niektórzy antropolodzy twierdzą, że berdaches reprezentują pomieszanie płci i że w kulturach indiańskich było więcej niż dwie płci - berdaches tworzyli oddzielną kategorię. Pozycja kobiet - berdaches wynikała z nieformalnego zrównania z mężczyznami, dzięki temu tak grupa kobiet miała interes w uzyskiwaniu autonomii, zdobywaniu siły, prestiżu i uznania. W kulturach patriarchalnych pozycja berdache nie istniała.
Rodzicielskie decyzje o maskulinizacji córek wynikały niekiedy z bardzo praktycznych powodów np. jeśli w plemieniu Kaska było kilka córek i żadnego syna, wybierali jedną z nich i wychowywali jako chłopca. W ten sposób mieli kogoś bliskiego, kto mógł polować, kiedy byli starzy. Taka córka ubierała się po męsku, polowała, opierała się męskim zalotom i preferowała kobiety w miłości. Ekonomiczny powód dotyczy również kobiet- berdaches z plemienia Crow, które zostawały przywódcami. Kobiety te rozdawały skórę zwierząt, którą przynosiły z polowań oraz suszyły i wędziły mięso. Skóra decydowała w chłodnym klimacie o przeżyciu, była więc niezwykle cennym towarem i świadczyła o bogactwie i pozycji społecznej. Kobiety, które zostawiały sobie zdobyte na polowaniach skóry miały obowiązek zmienić tradycyjne kobiece zachowanie. Osiągały wysoki prestiż w męskich stosunkach, porzucały kobiece zajęcia, znajdowały sobie żonę, a po paru latach żeniły się jeszcze z trzema. Kobiety, które odmieniały swoją rolę płciową były wysoko postawione w społecznej hierarchii.
W kilku indiańskich plemionach stosunek do berdaches był inny np. Papago śmiali się z tej idei. Wynikało to z bardzo wysokiej pozycji społecznej kobiet związanej z wierzeniami dotyczącymi siły ducha. Mężczyźni otrzymywali ją jedynie podczas rytuałów, a kobietom była ona dana przez naturę. Motywacja, żeby stawać się mężczyzną nie była tym kobietom potrzebna (Herdt, 1981; w: Blackwood, 1994).

* homoseksualizm egalitarny

W obu rodzajach homoseksualizmu, międzypokoleniowym i opierającym się na zamianie ról płciowych, partnerki różnią się pod względem położenia społecznego i ról, które pełnią w kontaktach seksualnych. Egalitarny homoseksualizm wyróżnia się tym, że nie istnieją w nim role lub są niepełne i nie odgrywają ważnego znaczenia w związku- partnerka aktywna w jednej sytuacji, może być bierna w innej itp. Kobiety w takim związku są zadowolone, że mają taką samą płeć i są w podobnym wieku, a jeśli nawet występują między nimi różnice nie determinują one ról seksualnych.
  • relacje homoseksualne mogą zaczynać się w dzieciństwie np. kobiety Nandii z Kenii miały kontakty homoseksualne tuż po osiągnięciu dojrzałości płciowej i były rozpowszechnione wśród niemężatek.
  • w plemieniu Dahomeyans dojrzewające dziewczęta angażują się w homoseksualną aktywność, co służy ich edukacji seksualnej przed małżeństwem (Herskovits, 1967; w: Blackwood, 1994)
  • w innej egalitarnej grupie Aborygenów seksualne zabawy dojrzewających dziewcząt są znane jako integralna część społecznego systemu. Australijskie dziewczęta wchodzą w seksualne relacje ze swoimi kuzynkami, których rodzina da później swojego syna jako męża; dziewczęta zaś pozostają na zawsze "siostrami w prawie"
  • kulturze islamu zjawisko homoseksualizmu żyjących wspólnie kobiet w haremach było powszechnie znane i uznawano je za alternatywną formę zastępującą kontakty heteroseksualne. Starowicz zaznacza, że była to dla nich bardziej urozmaicenie monotonii życia niż przejaw autentycznych homoseksualnych zainteresowań np. preferowały używanie sztucznych członków tzw. klejnotów haremu, w przeciwieństwie do lesbijek, które rzadko korzystają z tej formy kontaktu.
  • książęta i bogaci mężczyźni z Azande w Sudanie mieli wiele żon i wszystkie z nich musiały spędzać zdecydowaną większość czasu bez męża. Ponadto wzrost kar śmierci za cudzołóstwo zniechęcał do pozamałżeńskich kontaktów heteroseksualnych. Mężom zaś było trudno ingerować w kontakty homoseksualne, nawet jeśli by byli z nich niezadowoleni lub byli przekonani o magicznym i szkodliwym wpływie tego zjawiska.
  • wiele ateńskich kobiet w wieku klasycznym było zamkniętych w domu. Miały one mało okazji spotkań z kobietami o podobnym statusie. Zazwyczaj, jeśli były zamożne, spędzały większość czasu w żeńskiej części domu, gdzie nikt nie mógł przebywać, poza niewolnicami. Na obszarze Egiptu odnaleziono obrazy przedstawiające kobiety ubierane przez żeńskie służące; sceny te są zmysłowe, ale nie seksualne.
  • w starożytnych Indiach spotykamy przykłady licznych zachowań homoseksualnych kobiet np. jako rzecz naturalną oceniano wspólne kąpiele, spanie i daleko posunięte pieszczoty sióstr, żon i konkubin. W Kama Sutrze znajdują się bogate opisy scen lesbijskich.
  • w Chinach i Japonii motyw związków lesbijskich jest bardzo popularny. W dziełach taoistycznych wyróżniano 5 kategorii lesbijek. Ryciny w naturalistyczny sposób pokazują różne formy kontaktów pomiędzy kobietami. Związki lesbijskie w kulturach Wschodu były oceniane łagodnie i traktowane jako alternatywa wobec związków z mężczyzną, zwłaszcza, że kobiety na/w tym obszarze kulturowym są traktowane jako bardziej zmysłowe niż mężczyźni.
  • w Chinach istniała również instytucja siostrzeństwa (sisterhoods), która opierała się na tworzeniu ekonomicznie niezależnych społeczności kobiet, poza tradycyjnym małżeństwem i strukturą rodu. Kobiety te odrzucały tradycyjną rolę w formie siostrzeństwa opartej na tradycji domów kobiet i przysiędze celibatu. Wiele z nich tworzyło związki miłosne z "siostrami" .
  • kobiety Azande utrzymują lesbijskie relacje w tajemnicy przed mężami. Mogą one jednak być sformalizowane poprzez rytuał, który kreuje stały, ścisły związek
  • kobiety Akan z Ghany czasami kontynuowały relacje homoseksualne po zawarciu małżeństwa. Spotykane były nawet spotkania grupowe paru kobiet o charakterze seksualnym.
  • chłopcy i dziewczęta z argentyńskiego Pilaga angażowali się w homoseksualną masturbację w wieku 5 lat, ale później ich zainteresowania kierunkowały się na płeć przeciwną.
  • w Dahomey męski i kobiecy homoseksualizm występuje powszechnie i jest uznawany za normalny, w sytuacji, kiedy płcie są odseparowane od siebie, ale w późniejszym wieku jest o wiele mniej powszechny i uznawany za niepożądany.
  • w Afganistanie homoseksualizm kobiet był równie powszechny jak męski. Kobiety z Bengalu wywalczyły w parlamencie wykreślenie go z nienaturalnych przestępstw.
Zachowania homoseksualne kobiet nie omijały obszaru Polski, aczkolwiek były traktowane jako zjawisko marginalne i były raczej przemilczane. Dopiero Tadeusz Boy-Żeleński pisał, że powstania narodowe w 1830 i 1863 przyczyniły się do powstania ciekawego zjawiska socjologicznego "Wykształcił się rodzaj matriarchatu, a raczej amazoństwa: ster duchowy przechodzi w ręce kobiet. Zarazem kobiety, mając do wyboru nieciekawych mężczyzn, zaczynają się niechętnie odnosić do małżeństwa. Zadzierzgują się egzaltowane, czasami namiętne przyjaźnie między kobietami".
Pierwszą kobietą - postacią publiczną, której homoseksualna orientacja była powszechnie znana, była Narcyza Żmichowska - twórczyni ruchu feministycznego w Polsce.
Alicja Długołęcka
Data publikacji w portalu: 2003-07-20
Fragment powstającej książki "Pokochałaś kobietę".
Podoba Ci się artykuł? Możesz go skomentować, ocenić lub umieścić link na swoich stronach:
Aktualna ocena: ocena: 0 /głosów: 0
Zaloguj się, aby zagłosować!
OPINIE I KOMENTARZE+ dodaj opinię  


Dopisywanie opini, tylko dla zarejestrowanych użytkowniczek portalu

Zaloguj się

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się!

Witaj, Zaloguj się

NAPISZ DO NAS

Masz uwagi, zauważyłaś błędy na tej stronie?
A może chciałabyś opublikować swój tekst?
- Napisz do nas!

NEWSLETTER I SPOŁECZNOŚCI

Chcesz być powiadamiana o nowościach w portalu? Zarejestruj się i zaprenumeruj nasz newsletter lub kanał Nowości RSS!
Możesz też dołączyć do naszej strony na Facebook lub Twitter. Zapraszamy!

  ZOBACZ TAKŻE  

Ostatnio komentowane:

lesbijka Znane lesbijki
smaku Ja też bym się wstydziła potem, gdybym zrobiła jakiś błąd w artykule, bo kiedy pisze się komentarze, to wiadomo, że aby pisać i nawet się nie sprawdza za bardzo, bo to bieżące, jak... opinia dodana 2020-07-01 21:49:15
muzyka Zawsze mocno żyłam i teraz mam co wspominać
Hitoshi W piątek byłam na koncercie Closterkeller. Anja jest niesamowitą kobietą, jest charyzmatyczna, silna i pewna siebie, dała przepiękny występ. Uwielbiam ją.... opinia dodana 2012-11-05 20:27:47
literatura Radość seksu lesbijskiego - Newman Felice
ma może ktoś do sprzedania tą książkę ??

Dołącz do naszej społeczności!

nowe i najaktywniejsze profile:

© KOBIETY KOBIETOM 2001-2020