BAŚŃ O SERCU

Dla Luizy i jej serca…

Dawno, dawno temu, a może wczoraj, za górami, za lasami… w pewnej wiosce, w pięknej dolinie u stóp świętych gór żyła sobie dziewczyna o imieniu Miłka. Cechowała ja niepokorna i buntownicza natura, ciekawość świata i otwartość na różne doświadczenia.
Osada, w której mieszkała, była niewielka, jej mieszkańcy trudnili się rolnictwem. Głową wioski zgodnie w dawną tradycją wybrano ojca Miłki Drogomira a jej matka Mysława uchodziła powszechnie za najmądrzejszą kobietę, której radzono się w różnych ważnych sprawach. Jeden z braci, Tolisław służył w grodzie jako rycerz, a drugi starszy Namir pomagał ojcu i miał kiedyś przejąć jego obowiązki.
Miłka była najmłodsza, obaj bracia przepadali za nią, rozpieszczali ją i to właśnie od nich nauczyła się strzelać z łuku, władać toporem i mieczem oraz jeździć konno. Matka pobłażliwie traktowała jej „męskie” zabawy i starała się przekazać jej wiedzę, która przystoi kobiecie. Wychowanie tego niezwykle żywego jak iskra dziecka wymagało od niej nie lada cierpliwości i umiejętności, jednak mądra Mysława umiała trafić i do jej serca, i rozumu, tak więc Miłka rosła pod jej czujnym okiem na mądrą i dobrą osobę. Dziewczynka przędła kądziel, sporządzała posiłki, tkała. Pięknie śpiewała i grała na małej lutni. Rodzice przekazali jej też pradawne obyczaje i wierzenia, dlatego codziennie zostawiała pod progiem miseczkę z jedzeniem dla bożąt – dobrych duszków opiekujących się domostwem. Żyli dostatnio i niczego im nie brakowało.
Czasem Drogomir wyjeżdżał do grodu, gdzie wymieniał produkty rolnicze na niezbędne narzędzia. Jako przywódca wioski reprezentował też jej mieszkańców przed Witosławem, panem grodu i okolicznych ziem, który czasem zapraszał przywódców poszczególnych osad, by omówić ważne dla ich istnienia sprawy: podatki, wojsko, obrona granic…
Drogomir zabierał też niekiedy ze sobą Miłkę, żeby zobaczyła trochę innego świata.

W domu Witosława rządy sprawowała jego żona Sędzimira. Jednak oczkiem w głowie była ich jedyna córka Miranda. Spełniano wszystkie jej kaprysy i zachcianki, miała najpiękniejsze stroje, klejnoty, i na wszystkich spoglądała z góry. Córki okolicznych włościan wysyłano do grodu, by na dworze nauczyły się dobrych manier, śpiewu, tańca, a pod okiem Sędzimiry zostały dobrymi gospodyniami, które kiedyś rozświetlą życie swych mężów, często wybieranych spośród wojów grodowych.

Miłka, goszcząc kiedyś wraz z ojcem w grodzie, bawiła się skacząc po schodach. Tak była zajęta, że nie zauważyła wchodzącej Mirandy i omal nie zderzyła się z nią. Akurat bogata jedynaczka szukała nowej towarzyszki wspólnych zabaw, bo poprzednie już ją znudziły. Panienka zaczęła namawiać matkę, by zgodziła się, aby dziewczyna została jej dwórką. Ponieważ Miłka pochodziła z zacnego rodu, Sędzimira zgodziła się. Drogomir obiecał, że za kilka dni przywiezie córkę, by nabrała światowej ogłady, a przy okazji, jak stwierdził, trochę rozumu.

Mysława nie była zachwycona rozstaniem z jedynaczką, jednak po namyśle przyznała, że może dziewczyna się czegoś nauczy, przestanie biegać po lasach, bagnach i pobliskich górach. Może się ustatkuje i spoważnieje. Rozpoczęto przygotowania do wyjazdu, który wyznaczono za tydzień. Miłka dostała też nowe szaty.

Pewnego dnia dziewczyna, nic nikomu nie mówiąc, wymknęła się z osady. Pobiegła do swojego ulubionego miejsca w górach, by jeszcze raz spojrzeć na dolinę, którą nie wiadomo, kiedy znowu ujrzy. Jak zwykle biegła, nie patrząc pod nogi, roznosiła ją energia, las był taki piękny, niebo tak błękitne, ptaki śpiewały tak radośnie. Zatrzymała się tylko na chwilę pod świętym drzewem, by złożyć w darze Mokoszy bukiet polnych kwiatów, które jakimś cudem udało jej się zerwać. I biegła dalej… dotarła do pierwszych odłamków skalnych i zaczęła się wspinać. Kilka dni wcześniej nad okolicą przeszła ulewa, a Perun nie szczędził piorunów i błyskawic. W zacienionych miejscach wśród skał woda nie zdążyła wyschnąć i… Miłka poczuła tylko, jak jej stopa ześlizguje się ze ścieżki, a ona sama leci z góry… pod stopami miała przepaść, ostatnim przebłyskiem świadomości dostrzegła wystającą półkę skalną. Wyciągnęła ręce i zawisła na skale. Próbowała się podciągnąć w górę, ale nie dawała rady, pokaleczyła dłonie i powoli traciła siły. Wyszeptała tylko: „Ratuj mnie, Dodolo. Pomóż mi, Świętowicie”. Wokoło nie było żywego ducha. Cisza. Dziewczyna wiedziała, że za chwilę jej ręce osłabną, spadnie w przepaść i już nigdy nie zobaczy rodziców, braci, grodu i pięknej Mirandy… z nieba lał się żar, Miłka czuła strużki potu spływające z czoła. Już dłużej nie wytrzyma…
Nagle usłyszała odgłos kroków. Ostatkiem sił wyszeptała:
- Kimkolwiek jesteś, pomóż mi… - ktoś zatrzymał się tuż nad nią, nie mogła jednak spojrzeć w górę. Usłyszała tylko męski głos.
- A cóż panienka robi tutaj samotnie, z daleka od domu? Pomogę ci, ale nie za darmo, zgadzasz się mi zapłacić? – zapytał niewinnie…
- Mój ojciec jest bogaty, wynagrodzi cię sowicie… tylko wyciągnij mnie stąd, błagam, jeszcze chwila, a nie będzie kogo ratować… - pomyślała, że ten człowiek może zażądać czegoś strasznego, ale najważniejsze, by ja uwolnił. Nagle poczuła, że jakaś siła unosi ją do góry i po chwili stała już bezpiecznie obok wysokiego, czarnowłosego mężczyzny, którego broda miała lekko granatowy odcień. Jego oczy, choć mądre, nie sprawiały wrażenia dobrych czy miłosiernych. Wpatrywał się w nią przez chwilę zimnym wzrokiem.
- Uratowałem cię, teraz mi zapłacisz.
- Nie mogę ci teraz zapłacić, nic nie mam – odpowiedziała Miłka
- Ależ masz. Serce. – powiedział z fałszywym uśmiechem.
- Jak to serce? Przecież bez niego umrę, równie dobrze mogłabym spaść przed chwilą w dół. Uratowałeś mi życie, by je teraz odebrać? – zapytała przestraszona.
- Nie umrzesz, gdy zabiorę ci serce, będziesz żyć dalej, tylko… trochę inaczej…
- Nie mogę… lepiej zabij mnie od razu – broniła się dziewczyna.
- Zapewniam cię, że to nie boli. Chcę, abyś dalej żyła, ale twoje serce będzie moje. Pamiętaj, że uratowałem ci życie i dałaś słowo, że mi zapłacisz, więc… - zawiesił głos.
- Czy mogę oddać ci połowę serca? – zapytała niepewnie.
- Zgoda, ale to ja zdecyduję, którą połowę wezmę, dobrze? – roześmiał się nieznajomy.
- Dobrze – odpowiedziała zrezygnowana Miłka i pomyślała, że uratuje chociaż połowę swego serca.
- Teraz pójdziesz ze mną do mego domu, wezmę połowę twego serca, a potem odprowadzę cię do osady, Miłko, bo tak masz na imię, prawda?
- Tak... – skąd znał jej imię, dlaczego nie chce monet, tylko serce, kim jest ten człowiek. Miłka zaczęła się bać. A może to czarownik, albo jakiś zły demon, który przybrał postać człowieka?
- Nie jestem demonem, nie obawiaj się, choć znam kilka… - roześmiał się dziwnie obcy.

Po dość długiej wędrówce stanęli przed chatą. Nieznajomy skinął dłonią, drzwi się otworzyły.
- U was w dolinie mówi się chyba: „czym chata bogata, tym rada”, proszę, wejdź, odpoczniesz chwilę, a ja odbiorę, co moje - dłonią wskazał Miłce chatę. Dziewczyna najchętniej by wzięła nogi za pas, ale brakowało jej już siły, poza tym, nie miała pojęcia, gdzie się znajduje… Wzięła głęboki oddech i przekroczyła próg domu. Nie było tak strasznie, jak się wydawało. Schludnie i ze smakiem urządzone wnętrze, wygodne zydle i ławy wyłożone zwierzęcymi skórami. Na stole przygotowany posiłek.
- Usiądź i rozgość się, za chwilę wrócę – nieznajomy zniknął za kolejnymi drzwiami. Dziewczyna łakomie patrzyła na półmiski z mięsiwem, jednak bała się po nie sięgnąć. Po chwili, gdy uświadomiła sobie, że nic nie jadła od rana, przemogła się, głód dawał o sobie znać. Nalała sobie napoju z dzbana, miał smak miodu. Zaspokoiła pragnienie, gdy znowu pojawił się nieznajomy. Trzymał w dłoniach gliniany dzban.
- Tu ukryję moją zapłatę, pożegnaj się mądrą połowa swojego serca, już z nim nie porozmawiasz. A jak podoba ci się nowe mieszkanie dla twojego serca? – zapytał.
- Nie podoba się – odburknęła Miłka, która równocześnie poczuła, że ogarnia ją senność. Obrazy zaczęły się zamazywać, ściany chaty wirować, postać mężczyzny zafalowała i rozmyła się. Usłyszała tylko
- Pamiętaj, gościł cię dzisiaj Mamert, wielki mag… - jeszcze dostrzegła błysk, poczuła ból po lewej stronie ciała, rozpoznała swój krzyk i pochłonął ją ciemny tunel, którym pędziła z prędkością błyskawicy. Nagle zrobiło się zupełnie cicho.

*****

Otworzyła oczy, odruchowo dotknęła miejsca, w którym zawsze znajdowało się serce i pod palcami poczuła jego bicie. Bardziej przytomnie rozejrzała się dokoła. Ze zdziwieniem stwierdziła, że jest we własnym łóżku, w chacie. Tuż obok rozlegało się znajome pochrapywanie ojca i spokojny oddech matki. Jej ciało lepiło się od potu, przed oczami ciągle widziała twarz nieznajomego, który ukrył w dzbanie kawałek jej serca. Uznała, że to musiał być zły sen.
Rano uwagę matki zwróciła jej bladość, podkrążone oczy i milczenie tak do niej niepodobne.
- Coś się stało? – zapytała.
- Nic – odparła. Tym jeszcze bardziej zadziwiła Mysławę, przywykłą do paplaniny córki o niczym. Dotknęła jej czoła, ale nie było szczególnie rozpalone. Nalała mleka do kubków, pokroiła chleb, postawiła na stole dzbanuszek z miodem. Podziękowała bogom za dary, którymi ich szczodrze obdarzali. Miłka jadła mało, mówiła niechętnie.
- A może wolisz zostać w domu? Nie chcesz jechać do grodu? – zapytała ponownie.
- Chcę. Zobaczę kawałek świata, poznam nowych ludzi… - odpowiedziała dziewczyna.
Nie chciała matce mówić o swoim śnie, bo teraz spotkanie w górach traktowała jak koszmar senny. Rodzicielka wezwałaby zielarkę, kazałaby odczyniać uroki, pić jakieś gorzkie zioła.

*****
Tydzień minął szybko. Tym razem do miasta wyruszyli wszyscy, bo nawet Namir zazwyczaj niechętnie opuszczający wioskę postanowił pojechać z siostrą.
Miranda natychmiast zabrała ją do komnat dla kobiet i postanowiła, że nowa towarzyszka zamieszka w jej pokoju, żeby była zawsze blisko.
Wieczorem Witosław zaprosił wszystkich na wieczerzę. Rano rodzina Miłki wyjeżdżała. Bawili się i śpiewali, ucztowali. Później nastąpiły pożegnania, łzy. Miłka stała się mieszkanką grodu i najdroższą przyjaciółką Mirandy.

*****

Dopiero po jakimś czasie dziewczyna zauważyła, że coś jest nie tak. Dawniej mogła porozmawiać ze swoim sercem, ono radziło jej, co ma czynić, ostrzegało przed niebezpieczeństwem. Pomagało rozpoznać dobrych ludzi, chroniło przed tymi, którzy mogli wyrządzić krzywdę. Teraz, co prawda biło, ale nie mówiło. Miłka czuła się zagubiona w emocjach, myślach, które ją zalewały i nie było nikogo, kto pomógłby odnaleźć drogę, wyprostowałby ścieżki. Serce milczało. Wtedy zrozumiała, że Mamert tak, jak powiedział, zabrał jej mądre serce, a zostawił to łatwo podatne na ciosy i zranienia, błądzące i zagubione. Uwierzyła, że spotkała go naprawdę.

*****

Tymczasem rozgościła się na dobre w nowym miejscu. Spędzała czas z Mirandą, miała wrażenie, że czuje się kochana i potrzebna. Nowa przyjaciółka obsypywała jej twarz gradem pocałunków, każdego wieczora zasypiały tuląc się do siebie. Słyszała piękne słowa, widziała gorące spojrzenia utkwione w sobie. To Miranda pomogła jej poznać rozkosze płynące z ciała. Od delikatnych, drżących jak skrzydła motyla pocałunków aż po… ( dość - w końcu to baśń dla maluczkich) Miłka, która wcześniej wolała jazdę konną i wojenne zabawy z braćmi objawiała się sama sobie, odkrywała swoje ciało i ekscytujące doznania, które mogło zapewnić. To uśpiło jej czujność. Otrzymywała słowa, spojrzenia, dotyk, rozkosz… Efekt był taki, że zapałała do Mirandy przeogromną miłością. I znowu zabrakło mówiącego serca, by ostrzec ją, że wkracza na niebezpieczny obszar. Póki co, nie widziała świata poza swoją panią. Nie zauważyła, gdy pewnego dnia na dworze pojawiła się Emina, a jeszcze później Kalina, i Niemira. Jak każda z nich otrzymywała od Mirandy takie samo uwielbienie, jakie wcześniej było jej udziałem, a ona uważała za wyjątkowe powinowactwo serc, dusz, przeznaczenie. Wciąż z zachwytem patrzyła na przyjaciółkę, która za jej plecami drwiła z niej. W końcu znudzona już nieco jej bliskim towarzystwem Miranda zdecydowała, że teraz zamieszka razem z nią przybyła właśnie z jednej z osad Lutochna.
Serce Miłki ciągle milczało, a ona coraz bardziej cierpiała, gdy prawda w końcu dotarła do jej świadomości. Została odrzucona jak niepotrzebna rzecz. Bolało ją to, a jeszcze bardziej żarty i niedwuznaczne uśmiechy młodych dworek, z którymi teraz musiała zamieszkać. Ona, niegdyś tak dumna, wesoła, radosna zmieniła się nie do poznania.
Pewnego dnia wybrała się do swojego brata Tolisława, woja w grodzie i oznajmiła, że chce wracać do domu, bo niczego więcej już się tu nie nauczy. Prosiła, by przekonał rodziców. Zauważył zmianę w siostrze, jej smutek i obiecał pomóc.

*****

Pewnego dnia w grodzie miał odbyć się turniej rycerski i uroczysta uczta na cześć niedawno odniesionego zwycięstwa. Wróg zagrażający granicom został pokonany i wszyscy mieszkańcy chcieli to uczcić. Miało przybyć wielu rycerzy, Miranda i panny zgromadzone wokół niej od wczesnego ranka stroiły się i układały włosy, wyglądając niecierpliwie przez okno i ze śmiechem komentując przyjazd kolejnych gości. Tylko Miłka była smutna, nie brała udziału w przygotowaniach i powszechnej radości.

Rycerze potykali się dzielnie. Wybrano zwycięzcę turnieju, którego Miranda opasała własnoręcznie piękna szarfą. Potem wszyscy rycerze rozeszli się do swoich namiotów, by przygotować się do wieczornego balu. Niektórzy liczyli na zdobycie wzajemności upatrzonej wcześniej wybranki, inni na dobrą zabawę.

Miłka pojawiła się na uczcie na krótko, potem dyskretnie się wymknęła. Nie miała ochoty na zabawę, nie bawiły ja umizgi rycerzy i o ból fizyczny przyprawiał widok ukochanej wdzięczącej się do syna władyki z sąsiedniego grodu, którego jej ojciec upatrzył sobie na zięcia.
Wolała usiąść na wałach i patrzeć w gwiazdy. Zastanawiała się od jakiegoś czasu, jak odzyskać drugą połowę serca. Nagle usłyszała czyjeś kroki. Tuż obok niej wyrosła postać jednego z rycerzy. Nie miała ochoty na jego dworne słówka. Wstała, szykując się do odejścia. Młodzieniec powstrzymał ją ruchem dłoni.
- Zostań, ja też wolę popatrzeć na gwiazdy niż ucztować, w nich wiele można wyczytać – uśmiechnął się jakoś tak ujmująco i miał takie ciepłe oczy, że Miłka postanowiła zostać.
- Miejsca jest dość, a i niebo nie tylko do mnie należy, czytaj rycerzu, może i dla mnie coś wyczytasz? – powiedziała bardziej dla żartu. Rycerz popatrzył na nią uważnie.
- A chciałabyś? – spojrzała zdumiona, pomyślała, że może on mógłby jej pomóc.
- Tak, chciałabym… - odparła cicho.
- Podaj mi dłoń – bezwiednie podała mu rękę. Patrzył długo i jego twarz poważniała.
- Chyba masz kłopoty – stwierdził po dłuższej chwili.
- I to spore. Nieznajomy uratował mi życie i zabrał za to połowę mojego serca, nie umiem bez niej żyć. – opuściła głowę, chociaż teraz przy tym rycerzu sprawa już nie wydawała się aż tak beznadziejna.
- Mogę ci pomóc, ale chociaż może przypomnisz sobie imię tego człowieka? – zapytał
- Coś mi się majaczy, że zanim obudziłam się w swoim łóżku, usłyszałam imię Mamert…
- To stary znajomy, już od lat próbuje go pokonać, bo skrzywdził wiele osób, zabrał wiele serc… - odparł rycerz.
- Jutro rano pojedziemy do niego z wizytą, nic nikomu nie mów, wszystko przygotuję, spotkamy się przy bramie o wschodzie słońca. A teraz idź już spać, bo musisz mieć świeży umysł, żeby się zmierzyć z wrogiem. Dobranoc, Miłko – ukłonił się dwornie i odszedł, a Miłka nawet nie zdążyła zapytać, skąd zna jej imię. Zaczęła podejrzewać nawet jakiś podstęp, ale to była też jedyna szansa, aby stała się sobą.

*****

Spała wyjątkowo dobrze, obudziła się i posiliła, przygotowała nawet jakiś węzełek z żywnością, gdyż w drodze wszystko mogło się zdarzyć. Ubrała się wygodnie w szaty męskie, nawet przypasała sobie mały mieczyk i udała się na spotkanie z rycerzem. Już na nią czekał. Zanim wyruszyli, Miłka zapytała
- Jak masz na imię, rycerzu?
- Jestem Armin, a przybyłem tu z bardzo daleka. Jedźmy już.
Wypoczęte konie pędziły galopem i ani się obejrzeli, kiedy dotarli na miejsce, w którym dziewczyna spotkała Obcego. Armin wyjął z woreczka jakieś zioła, coś nad nimi poszeptał, potem wyciągnął zza pazuchy szklana kulkę, posypał ziołami i podał Miłce.
- Potrzymaj ją w dłoni i skup się mocno, pomyśl o Mamercie – wykonała posłusznie polecenie, bo już domyślała się, że to nie jest zwykły rycerz, lecz jakiś wielki czarodziej.
- A teraz rzuć kulę przed siebie – uczyniła to i ze zdziwieniem zobaczyła, że kula zaczęła się sama toczyć. Ruszyli za nią. Szli dość długo, zanim dotarli do chaty Mamerta.
- A teraz usiądź tu na kamieniu i poczekaj na mnie. Już mi bardzo pomogłaś, teraz muszę iść sam. Gdybym długo nie wracał… masz kulkę i ona zaprowadzi cię do domu, tylko pamiętaj nie trać czasu i uciekaj co sił w nogach.
Nie protestowała, wiedziała, że musi zdać się na jego mądrość i moc. Patrzyła, jak podchodzi do drzwi chaty. Były zamknięte, uniósł ręce i wypowiedział jakieś słowa, drzwi ustąpiły. Armin zniknął we wnętrzu. Nagle ujrzała zdumiewające zjawisko, z domu zaczęły wylatywać dziwne skrzydlate istoty. Przyjrzała się dokładniej i nie mogła uwierzyć własnym oczom. To były serca: całe, połowy, ćwiartki. Serca uwięzione przez Mamerta, teraz uwolnione mocą Armina na skrzydłach wracały do swych właścicieli. Jedno z nich zbliżyło się do niej. To było jej serce. Zamknęła oczy, rozwarła ramiona i znowu poczuła lekki ból w klatce piersiowej, znowu znalazła się w tunelu, lecz tym razem jasnym, rozświetlonym nieznanym jej dotąd blaskiem.
Obudziła się na łące tuż obok swojej osady. Obok siedział rycerz. Zauważył, że otworzyła oczy, podszedł do niej, wziął za rękę.
- Czekałem, aż się obudzisz. Nie chciałem, abyś była sama. Muszę już jechać dalej. Pamiętaj, że odzyskałaś swoje serce, teraz naucz się z nim na nowo rozmawiać. I jeszcze jedno, gdy zaczniesz w nie wątpić, gdy zaczniesz wątpić w życie, w siebie, wiedz, że wszystko ma swój czas i trzeba uzbroić się w cierpliwość, jednak, co ma się zdarzyć, zdarzy się. Życie się nie kończy nigdy i nigdy nie umieramy. Ufaj.
- Nie zostaniesz? – zapytała smutno
- Teraz muszę jechać, jeszcze wielu takich Mamertów grasuje na świecie, ktoś musi ich powstrzymać. Ale nie martw się, kiedyś jeszcze się spotkamy, jeśli nie w tym, to w innym życiu – uścisnął mocno jej dłoń, popatrzył w oczy przez dłuższą chwilę.
Gdy zniknął w oddali, Miłce zrobiło się trochę smutno, lecz przypomniała sobie jego słowa. Jej najlepszy przyjaciel odjechał, lecz przecież obiecał, że wróci.

Wróciła do domu. Swoim zjawieniem zdziwiła wszystkich. Zadawali jej mnóstwo pytań, ale nie umiała na nie odpowiedzieć. Chciała, posłuchać głosu swego serca, ale ono też milczało. Pewnie pobyt w glinianym garnku mu nie posłużył. Odzyskała serce, ale nie czuła się mniej samotna i smutna.

Zasnęła. Spała tak długo, że jej zrozpaczeni rodzice wyznaczyli nagrodę temu, kto ją obudzi. Chętnych było wielu. Próbowano czarów, odczyniania uroków, wlewano jej do ust różne wywary z ziół. Nic nie pomagało. Wielu pięknych młodzieńców całowało ją, lecz ona dalej spała. Wszyscy zwątpili. Miłka leżała nieruchomo, piękna i niedostępna.

Pewnego dnia do wioski zawitała Iris. Wędrowała od sioła do sioła, leczyła ludzi, wspierała strapionych, ale nigdzie nie zagrzała miejsca na dłużej. Mówiono, że szuka swego przeznaczenia, ale kto to może wiedzieć, kim była i skąd przybyła?
Zobaczyła zgromadzenie przed chatą Drogomira, zapłakaną Mysławę. Weszła przez otwarte drzwi do chaty, jedna ze służebnych powiedziała jej, co się wydarzyło.
Iris weszła do pokoju Miłki. Długo na nią patrzyła najpierw stojąc u progu, potem podeszła trochę bliżej, coś szeptała… Po wielu chwilach znalazła się bardzo blisko śpiącej dziewczyny. Wzięła ją za rękę i mówiła cichutko, prawie niedosłyszalnie. Pochyliła się, pocałowała ją w czoło, w oczy, w policzki i w usta. Równocześnie położyła drugą dłoń na jej sercu i tak trwała przez chwilę. Gdy była już u wyjścia, Miłka otworzyła oczy i zdążyła tylko uchwycić zarys jej sylwetki i rzucone na pożegnanie spojrzenie ciemnych oczu… Skądś już je znała…
Zanim ktokolwiek z obecnych zareagował, Iris jakby rozpłynęła się, i choć przeszukano całą okolicę, nie udało się jej znaleźć.
Miłka nagle przebudzona po tylu tygodniach, poczuła głód. Gdy wyszła z domu, matka wybuchła płaczem a i ojciec dyskretnie wycierał oczy wierzchem dłoni. Wszystkich roznosiła radość i nie było tego dnia w wiosce nikogo, kto by nie świętował. Tylko Miłka była dziwnie smutna, bo wciąż widziała spojrzenie nieznajomej. Zamieszkało w niej, wszędzie go szukała. Przypomniała sobie słowa Armina, że co ma się stać, stanie się. Jednak to nie utulało jej tęsknoty.
Jak dawniej wymykała się z domu i marzyła. Jej serce także zaczęło ożywać. Odzywało się do niej cichym, łagodnym głosem. Uspokajało i dodawało otuchy. Miłka powróciła do dawnego trybu życia, pracowała z matką w domu, słuchała jej mądrych słów, pomagała w pracach polowych. We wszystko, co robiła, wkładała dużo uwagi i skupienia, próbowała znaleźć sens i znajdowała. Jednak smutek nie ustępował, nawet, gdy bardzo zmęczona próbowała zasnąć.

Miłka dawniej towarzyska, teraz stroniła od ludzi, stała się małomówna i zamknięta w sobie. Matka patrzyła na nią z coraz większym niepokojem, ale tylko obserwowała, poza tym dziewczyna nie była skłonna do zwierzeń, więc Mysława postanowiła zaufać czasowi i jego działaniu. Tymczasem wynajdywała córce coraz to nowe zajęcia i czekała.

*****

Któregoś dnia Miłka zmęczona swoim smutkiem i tęsknotą postanowiła wybrać się do Mądrej po radę. Była to wiedźma, która mieszkała w głębi starego lasu, zajmowała się wróżeniem, leczeniem, odczynianiem uroków. Dziewczyna zawinęła w płótno bochen świeżego chleba, dzban miodu jako dary dla czarownicy, dla siebie wzięła kilka podpłomyków i trochę wody. Zarzuciła węzełek na plecy i o świcie wyruszyła, bo czekała ją daleka droga a chciała wrócić przed zmrokiem do grodu. Początkowo szła bez trudu, dopiero, gdy weszła w głąb puszczy, droga stałą się trudna, musiała przedzierać się przez gęste krzaki, omijać stare zwalone drzewa. Teren zaczął się obniżać i stał się bagnisty, gdzieniegdzie bulgotały wydobywające się spod powierzchni wody bąbelki, powietrze stało się duszne i coraz trudniej stopy znajdowały bezpieczne oparcie. Zmęczona Miłka już zwątpiła, że odnajdzie siedzibę Mądrej, jednak po kilku chwilach zauważyła coś przypominającego szałas. Podeszła bliżej, przed domem skleconym z gałęzi i mchów, przy niedużym ognisku siedziała kobieta. Usłyszała kroki i spojrzała na dziewczynę w potarganej sukience, od stóp do głów ochlapaną błotem, z gałązkami i liśćmi we włosach i ubraniu. Odezwała się ochrypniętym ze starości głosem:
- A któż to przyszedł do mnie, wyglądasz jak wiła – uśmiechnęła się.
- Witaj, Mądra, jestem Miłka, córka Drogomira – grzecznie dygnęła dziewczyna.
- I cóż cię do mnie sprowadza? Czy coś złego stało się w wiosce? – zapytała zaniepokojona staruszka.
- Nie, chciałam cię prosić o radę, pomoc i wróżbę dla siebie – odpowiedziała cicho.
- Chodź, usiądź koło ognia, osuszysz trochę ubranie i ogrzejesz zziębnięte stopy – Mądra pokazała jej gestem dłoni miejsce obok siebie. Gdy Miłka sadowiła się przy ognisku, wiedźma nalała wielką chochlą do glinianej miseczki trochę płynu z kociołka, który stał nad ogniskiem. Podała miseczkę Miłce:
- Masz, posil się trochę – zanim dziewczyna wzięła miseczkę, z węzełka wyjęła dary dla czarownicy.
- To dla was, na dobrą wróżbę – kobieta wzięła dary.
- Dziękuję, ale wróżba będzie taka, jaką los przyniesie… Nie wiadomo, co cię jeszcze czeka… Opowiedz mi, dlaczego przyszłaś i co cię trapi – Miłka pokrótce opowiedziała historię o sercu, Mamercie, Arminie, Iris. Starucha słuchała w skupieniu. Podniosła się i wyjęła z woreczka na piersi trochę suchych ziół, rzuciła je do kotła, w którym zawrzało… Po chwili Mądra okrążyła Miłkę trzy razy, trzykrotnie splunęła przez lewe ramię, potem usiadła obok dziewczyny i odezwała się:
- Podaj mi rękę – dziewczyna posłusznie wyciągnęła dłoń, wiedźma długo patrzyła i w końcu powiedziała:
- Jesteś dzieckiem światła, ale każdy musi przejść przez ciernie, by dojść do szczęścia. To się dzieje teraz, jednak pamiętaj, że aby odzyskać spokój i radość, musisz wyjść poza siebie… rozglądaj się wokół i bądź uważna. Inaczej nie zobaczysz tego, co masz zobaczyć, nie doznasz tego, co cię czeka. Po prostu to przegapisz, szukając gdzieś daleko tego, co jest blisko. Czekaj, co się zdarzy, daj szansę losowi, nie popędzaj go, nie stawiaj swoich warunków, weź to, co on ma dla ciebie, bo to on decyduje, inaczej będziesz ciągle nieszczęśliwa. Ale najważniejsze, bądź uważna, dostrzegaj ślady, znaki, wskazówki. I pamiętaj, że nie zawsze to, co widzisz, jest tym, co ci się wydaje. Patrz sercem, nie oczami, żeby złudny blask nie przyćmił prawdziwego, choć może ukrytego skarbu – zamilkła.
- Co mnie czeka? Co się zdarzy i kiedy? – spytała zdezorientowana Miłka.
- Tego nie umiem powiedzieć. Jeśli będziesz uważna i cierpliwa, znajdziesz to, czego szukasz… - odpowiedziała kobieta. – A teraz już wracaj do domu, żebyś dotarła przed nocą. Chodź, pokażę ci łatwiejszą i krótsza drogę – wstała, dziewczyna również, jednak miała poczucie, że wie tyle samo, co przedtem.
Mądra wyprowadziła ją na skraj bagna, tuż za nim teren się podnosił i zaczynał się dobrze znany Miłce las.
- Teraz już trafisz bez problemu i pamiętaj: bądź uważna i kieruj się sercem. A pozdrów swoich w domu. Powiedz matce, że za parę dni przyjdę z ziołami – odwróciła się i Miłka ledwo zdążyła podziękować za rady, gdy znikła wśród drzew.

*****

Teraz już szła pewnie. Tuż za tymi drzewami była jej osada i pewnie zdąży akurat na wieczerzę. Nagle w pobliskich zaroślach usłyszała hałas. Trochę przestraszona podeszła bliżej. W krzakach szamotała się uwięziona w nich sarna, której jedna z nóżek zaplątała się w ciernistych gałęziach. Im bardziej próbowała się uwolnić z pułapki, tym mocniej zapadała się w splątane krzaki. Widząc człowieka, przestraszona poruszyła się gwałtowniej. Miłka zauważyła niedaleko małą polankę, na której rosła świeża, soczysta trawa. Zaczęła ją zrywać i gdy już zebrała pełną garść, wróciła do sarny. Bardzo wolno zbliżała się do zwierzęcia wyciągając przed siebie dłoń z trawą. Sarna zastygła nieruchomo. Obie mierzyły się wzrokiem. Dziewczyna była coraz bliżej i w końcu trawa znalazła się tuż obok pyska sarenki. Zwierzę nieufnie sięgnęło po najbliższe źdźbło, musiało być głodne, bo na chwilę zapomniało o strachu i wyrwało z garści człowieka całą porcję paszy. Miłka jeszcze kilkakrotnie zrywała trawę z polanki. Sarna przestała okazywać strach i sprawiała wrażenie jakby czekała, co teraz zrobi dziewczyna. Miłka postanowiła wydobyć zwierzę z pułapki, ostrożnie zaczęła rozplątywać gałęzie, które kaleczyły jej dłonie, jednak nie ustawała w pracy i po dłuższej chwili sarna była wolna. Pobiegła na polankę i stanęła w bezpiecznej odległości. Znowu mierzyły się wzrokiem, lecz zwierzę już nie okazywało lęku. Po jakimś czasie Miłka stwierdziła, że pora najwyższa wracać do domu. Powoli ruszyła w kierunku wioski, gdy na zakręcie odwróciła się, zobaczyła, że sarna patrzy za nią. Pomachała jej dłonią, choć nie wiedziała, dlaczego, przecież zwierzę nie mogło zrozumieć jej gestu.
W domu przy wieczerzy opowiedziała o spotkaniu z Mądrą i o swojej przygodzie z sarną, a rodzice stwierdzili, że to dobry znak. Tej nocy zasnęła spokojnie.

*****

Od tego dnia życie Miłki zmieniło się. Zaczęła zauważać ludzi wokół siebie, przestała skupiać się na swoim smutku, a jej serce jakby trochę żywiej zaczęło bić. Już nie stroniła od rówieśników i spotkań z nimi, wieczorami często spotykali się, by śpiewać i pląsać przy ognisku lub słuchali niesamowitych opowieści starszych o duchach, boginkach, baśni o ludziach zamienionych w zwierzęta, o królewiczach z dalekich krain. Czasem do wioski zawitał jakiś wędrowiec ze świata, albo kupcy opowiadający dziwy o swoich miastach, obyczajach. Dziewczyna, która dorosła i wypiękniała, coraz częściej dostrzegała też utkwione w sobie oczy młodzieńców, ale żadne z ich spojrzeń nie było tym oczekiwanym i choć uśmiechała się do nich i bawiła się z nimi, uważnie rozglądała się, w nadziei, że wreszcie ujrzy to, którego szukała. Gdy ogarniał ja smutek, przypominała sobie rady Mądrej.

Poza tym Miłka miała nowego przyjaciela. Codziennie wędrowała na polanę i tam spotykała sarenkę. Gdy patrzyła w oczy zwierzątka, ze zdziwieniem stwierdzała, że właśnie to spojrzenie jest najbliższe jej tęsknocie, ale przecież to tylko sarna, nie człowiek. Przynosiła najsłodsze korzonki, kępki trawy, czasem kawałki kołacza, a sarna ufnie wyciągała pyszczek i delikatnie brała z jej dłoni prezenty. Dziewczyna opowiadała jej o wszystkim, co wydarzyło się w wiosce, o swoich marzeniach, powtarzała zasłyszane historie. Czasem po prostu siedziała milcząc.
Kiedyś, gdy ciemne, mądre oczy sarny boleśnie przypomniały jej oczy Iris i Armina, dziewczyna wyszeptała:
- Czemu nie jesteś człowiekiem? Czemu nie możesz mówić do mnie? – spojrzała z żalem. Sarna pochyliła się ku niej i delikatnie pyszczkiem pogładziła jej włosy. Nagle Miłka usłyszała głos:
- Tak, nie jestem człowiekiem, jestem inna niż ty i dlatego musisz szukać dalej, kieruj się sercem, pamiętaj, że nie zawsze to, co widzisz, jest tym, co ci się wydaje. Muszę już iść. Przyjdź jutro tuż przed zachodem słońca – Miłka zerwała się przerażona, ale obok była tylko sarna skubiąca spokojnie trawkę a teraz spoglądająca na nią mądrymi oczami. Dziewczyna pogłaskała ją z uśmiechem. Nagle zwierzę odwróciło się i odeszło w stronę lasu.

Miłka pomyślała o baśniach, w których pocałunek zamieniał żaby w księżniczki. Postanowiła spróbować jutro. Może akurat się uda.

*****

Następnego dnia tuż przed zachodem słońca Miłka była na polanie. Usiadła pod drzewem, usłyszała szmer, spojrzała przed siebie i zobaczyła postać, ale to nie była jej sarenka. To była kobieta. Patrzyły na siebie. Znała to spojrzenie. Tęskniła za nim od miesięcy. Słońce opadało coraz niżej i gdy znikło za widnokręgiem, na miejscu kobiety stała sarna. Miłka przetarła oczy ze zdziwienia.
- To nie było złudzenie. To byłam ja, tylko w innej postaci – sarenka patrzyła na nią intensywnie, już nie zastanawiała się, skąd dobiegał głos, wiedziała, że to głos kobiety-sarny.
- Kim jesteś? – spytała szeptem.
- Teraz jestem sarną, ale kiedyś byłam tak jak ty, człowiekiem. Nie mogę ci nic więcej powiedzieć, nie wiem nic więcej. Tylko tyle, że odkąd mnie uratowałaś, zaczynam czasem przed zachodem słońca przybierać postać człowieka.
- To chyba jakiś czar… jak można cię uwolnić? – ale sarenki już nie było, więc nie zdążyła jej pocałować zgodnie z postanowieniem. Miłka biegiem wróciła do domu, w chacie zastała Mądrą, która przyniosła trochę ziół. Teraz doradzała chorym i wraz z Mysławą odbierała poród u żony jednego z kmieci. Dziewczyna długo czekała, zanim staruszka mogła z nią porozmawiać.
Gdy zielarka usłyszała opowieść o sarnie, długo milczała. Po namyśle odezwała się:
- Nie potrafię ci pomóc. Tu jakaś większa siła maczała palce. Słyszałam kiedyś o takich zdarzeniach, o czarownikach mających moc zamieniania ludzi w zwierzęta. Pewnie jest jakiś sposób, by takie czary odwrócić, ale jaki…? – staruszka zamilkła i poszła spać na zapiecek a Miłka pomyślała, że gdyby spotkała znowu Armina, on wiedziałby, co robić. Z tą myślą zasnęła.

*****

Nagle znalazła się w jakimś lesie, nie znała tego miejsca. Zobaczyła jakąś nieznaną roślinę, a obok źródło z krystalicznie czystą wodą. Rozejrzała się, dokoła rozciągały się bagna, zobaczyła węże, ropuchy, żmije, które wiły się wokoło, tylko to miejsce obok źródła jaśniało jak klejnot. Jakiś głos mówił: ”Ta roślina ma magiczną moc a woda ożywia”.

Dziewczyna obudziła się w środku nocy, już wiedziała, co ma robić. Wstała, zanim wzeszło słońce i wyruszyła przed siebie, nie znała drogi, nie wiedziała, dokąd ma iść, wiedziała tylko, że musi znaleźć roślinę i źródło. „Zdaj się na serce, niech ono cię prowadzi”, szeptał jakiś głos. Nie wiedziała, jak długo już wędruje, nie zwracała uwagi na pory dnia. Jadła leśne jagody, piła wodę ze źródełek. Nagle otworzyła się przed nią kraina bagien, gdzie każdy krok groził śmiercią. Z trudem brnęła przez błota, z trudem odnajdywała bezpieczne przejście, unikała pułapek i śmiertelnych ukąszeń, jednak po wielu dniach zmęczona i brudna dotarła do miejsca ze snu. Gdy stanęła nad źródełkiem, łzy jak groch potoczyły się po jej policzkach i wyrzeźbiły jasne ślady w ubłoconej twarzy. Zza pazuchy wydobyła gliniany dzbanuszek, nabrała wody i ukryła na sercu. Rozglądała się wokoło w poszukiwaniu rośliny. Dostrzegła ją na środku polany. Podeszła szybko, pochyliła się i drżącymi rękami zerwała jedną gałązkę.
Gdy to uczyniła, jakaś siła porwała ją i nagle znalazła się obok wioski. Za ostrokołem, panowała cisza, wszyscy spali. Weszła do chaty, zobaczyła Mądrą na zapiecku, śpiących rodziców i zapadła w sen.

Gdy się obudziła, nie była pewna czy jej wędrówka wydarzyła się na jawie. Jednak, gdy sięgnęła za pazuchę, odnalazła buteleczkę z wodą i lekko zwiędły kwiat. Teraz musiała poczekać do zachodu słońca. Czas dłużył się straszliwie, chociaż wyszukiwała sobie zajęcia i pracowała dużo więcej niż zazwyczaj. Matka patrzyła na nią ze zdziwieniem i z niepokojem równocześnie, ale na wszelkie pytania z jej strony Miłka odpowiadała żartem lub milczała.

*****

Wymknęła się z do lasu tuż po wieczerzy. Słońcu już chowało się za najwyższe drzewa, gdy dotarła na polanę. Usiadła i czekała, aż sarna się pojawi. Nagle zobaczyła, jak zwierzę wyłania się z zarośli. Zerwała się i podbiegła do niej szybko. Podała jej roślinę z bagien, sarenka przeżuwała ja powoli. Potem nalała na dłoń odrobinę wody z dzbanuszka, zwierzątko delikatnie ją zlizywało. Słońce zaszło. W półmroku zobaczyła przed sobą sarenkę, potem Iris, potem Armina i znowu sarenkę. Nagle z na polanie zrobiło się tak jasno, jakby ktoś rozpalił tysiące ognisk. Trwało to przez chwilę. I zapanowała ciemność. Miłka nie wiedziała, co się wydarzyło, wytężała wzrok, ale nic nie mogła dostrzec. Usłyszała tylko:
- Dziękuję ci, pokonałaś moc złego czaru. Znowu jestem człowiekiem – wsłuchiwała się w głos, lecz nie poznawała go.
Od strony wioski dochodził gwar, zobaczyła kilka postaci z pochodniami. Pewnie zaniepokojeni rodzice zaczęli jej szukać. Światła były tuż, tuż. Na polanę weszło kilku młodzieńców:
- Tu jesteś, wszędzie cię szukamy, twój ojciec się martwi. Co ty robisz tutaj sama w nocy? – zapytał jeden z przybyłych.
- Zamyśliłam się i chyba zasnęłam. Dobrze, że przyszliście – powiedziała z ulgą.
- Wracajmy do osady – chłopak podał jej rękę. Gdy wstała, rozejrzała się uważnie dookoła, ale nikogo nie było. „To niemożliwe” pomyślała.
- Daj mi na chwilę pochodnię – poprosiła jednego z chłopaków. Zdziwiony, wypełnił jej prośbę. Miłka obeszła całą polanę, zajrzała pod każdy krzaczek, za każde drzewo. Zawiedziona, odwróciła się w stronę wioski:
- To wracajmy – odchodziła z ciężkim sercem, bo oczekiwała czegoś zupełnie innego. Szli w milczeniu, na skraju lasu Miłka potknęła się o leżący na ścieżce przedmiot. Pochyliła się, żeby sprawdzić, co to, i… podniosła z ziemi sarnią skórę. Rozejrzała się wokoło.
- Dlaczego się dziwisz? Przecież to twoja zasługa – usłyszała znajomy głos tuz obok. W ciemności majaczyły się kontury postaci, ale pochodnie dawały za mało światła, by można było się jej przyjrzeć.
- Kim jesteś? Pokaż się i chodź z nami do wioski – poprosiła dziewczyna. Postać zbliżyła się na tyle, że w blasku pochodni można było rozpoznać rysy twarzy. Miłka patrzyła oczarowana.
- Iris? – spytała, chociaż rozpoznała od razu, mimo że tylko raz ją widziała przez moment zaledwie.
- Tak, to ja. Tylko teraz ty uratowałaś mnie – odpowiedziała z uśmiechem.
- Chodźmy do domu, opowiesz mi wszystko – podeszła do niej i nieśmiało ujęła ja za rękę.
Spojrzały na siebie, uśmiechnęły się i ruszyły przed siebie.

*****

Gdy dotarły do wioski i weszły do chaty Drogomira, okazało się, że nikt z domowników nie śpi.
- A gdzie ty, córko, włóczysz się po nocy, martwiliśmy się o ciebie – wzrok matki padł na gościa.
- A kogo to prowadzisz z lasu? Ja skądś cię znam…- zawiesiła głos Mysława.
- To Iris, obudziła mnie z tego długiego snu po odzyskaniu serca – powiedziała szybko Miłka.
- Usiądźcie, napijemy się mleka i opowiecie nam wszystko – zaproponował Drogomir.
- Dobrze – odpowiedziały prawie równocześnie i zaczęły się śmiać.
- I jeszcze im wesoło, macie szczęście, że was złe w lesie nie porwało – zażartował Namir, który także szukał siostry w lesie.
Po chwili dzbanuszki z mlekiem stały na stole i jeszcze jakiś kołacz się znalazł, a Mysława przyniosła z komory miód.
- To teraz opowiedz Iris, jak się tu znowu znalazłaś, co się z tobą działo, szukaliśmy cię bezskutecznie po przebudzeniu Miłki – poprosił Drogomir.
- To długa historia. Kiedy obudziłam Miłkę, ruszyłam dalej w poszukiwaniu złego czarownika Mamerta. Miłka go poznała i wie, jaka moc posiada. Nie szukałam długo, bo Mamert czekał na mnie chcąc zemścić się za uwolnienie serc uwięzionych przez niego… - Miłka z niedowierzaniem spojrzała na Iris
- Przecież to Armin uwolnił serca… - zaprotestowała.
- Tak, ty poznałaś mnie także jako Armina. Łatwiej mi było działać pod postacią męską – wyjaśniła Iris.
- Przekonałaś się, że posiadam moc czarowania, więc to nie było trudne – uśmiechnęła się.
- Niestety, Mamert zastawił na mnie pułapkę i zamienił w sarnę. Moje czary niewiele mogły mi pomóc. Tylko osoba o czystym sercu, która kochałaby mnie bez względu na moją postać, mogła mnie uratować. I Miłka to uczyniła dziś na polanie. Dzięki niej odzyskałam ludzki wygląd i mogę być tu razem z wami.
Zapanowało milczenie.
- Może udajmy się na spoczynek, bo już późno się zrobiło – rozsądnie zaproponowała Mysława. Wszyscy byli już trochę zmęczeni, więc zgodzili się. Przygotowano posłanie dla Iris, tuż obok Miłki i po chwili w chacie rozległy się miarowe oddechy i ciche pochrapywanie śpiących.
Miłka i Iris nie spały. Ich dłonie zetknęły się w ciemnościach a oczy widziały mimo mroku. Miłka zapytała szeptem:
- Czy teraz, gdy już moje serce cię odnalazło, zostaniesz ze mną?
- Tak, teraz zostanę – również wyszeptała Iris.
Trzymając się za ręce i wsłuchując w rytm swoich oddechów, zasnęły. Jakie miały sny, tego nikt nie zgadnie.

Iris została w wiosce. Zamieszkały razem w chacie na skraju osady, na ścianie izby zawisła na pamiątkę sarnia skóra, którą Miłka znalazła na ścieżce. Leczyły ludzi, pomagały i wspierały dobrą radą i żyły długo i szczęśliwie.

Koniec